چهل نکته مهم تربیتی(قسمت چهارم)

31- عدم اتهام به دروغگویی: از متهم ساختن اطفال به دروغگویی باید خودداری شود، زیرا دروغ حقیقی و مغرضانه تا 5 سالگی نادر است و آنچه هست خیال‌پردازی آن‌هاست که معلول میل به بازی کردن و شگفت‌زده ساختن دیگران و گرایش به خودشناسی کودکانه است.چهل نکته مهم تربیتی(قسمت جهارم)

32- سؤالات کودکان: تخطئه کردن کودکی که با سؤالات خود انسان را خسته می‌کند، حس کنجکاوی او را تضعیف می‌نماید.

33- تأثیر مشاجره در فرزندان: سعی کنید هیچ‌گاه مشاجره نکنید به ویژه در برابر فرزندان خود، چون به شدت آن‌ها را می‌آزارید و شخصیت آن‌ها را دگرگون می‌کنید.

34- دوری از ناامیدی: کودکان به شدت از واژه‌ی مرگ هراس دارند، بخصوص مرگ پدر و مادر. بنابراین وقتی ضرورت ندارد دائم از مرگ خود و ناامیدی‌ها و امثال آن صحبت به میان نیاورید. در مقابل، حقیقت مرگ را به فرزندان خود بیاموزید.

35- شکوفایی استعدادها: استعدادهای فرزندان خود را کشف کنید و به شکوفایی این استعدادها همت گمارید.

36- تأمین مادی فرزندان: از نظر مادی فرزندان را آنقدر اشباع نکنید که به بیراهه بروند و آنقدر نیز بی‌توجه نباشید، که هر دو سوی قضیه خطرناک است.

37- تعادل در محبت به فرزندان: تنها نقطه امید و مایه شادی و نشاط کودک، مهر پدر و مادر است. هیچ نیرویی به اندازه‌ی محبت والدین، خاطر طفل را مطمئن و آرام نمی‌کند و هیچ مصیبتی مانند از دست دادن تمام یا قسمتی از مهر پدر و مادر، روان او را مضطرب و آزرده نمی‌سازد.

چنانچه والدین بتوانند در این زمینه موفق باشند، فرزندان آن‌ها نه تنها در دوران طفولیت، بلکه در بزرگسالی نیز سعی می‌کنند خاطر والدین را آزرده نساخته و از اموری که والدین را می‌رنجاند دوری کنند.

پس محبت و مهربانی به کودکان علاوه بر ارضای نیاز آن‌ها، وسیله‌ی جذب و زمینه‌ی اطاعت آن‌ها را فراهم می‌آورد. همانگونه که خداوند کریم نیز خطاب به پیامبرش می‌فرماید:

«فَبِما رَحمَهٍ مَنَ اللهِ لِنتَ لَهُم وَلَو کُنتَ فَظّاً غَلیظَ القَلبِ لَانفَضَّوا مِن حَولِکَ»

مرحمت خدا، تو را با خلق مهربان و خوشخو می‌گرداند و اگر تندخو و سخت دل بودی مردم از گرد تو متفرق می‌شدند.

البته توجه داشته باشید این محبت به حد افراط نرسد، زیرا هم سخت‌گیری و بی‌مهری، و هم محبت شدید و افراطی هر دو مخرب هستند. پس در حالی که محبت می‌ورزید، تعادل را فراموش نکنید و فرزندتان را طوری تربیت کنید که بتواند در آینده روی پای خود بایستد.

از امام باقر (ع) روایت شده که فرمودند: «بدترین پدران، کسانی هستند که در نیکی و محبت نسبت به فرزندان، از حد تجاوز کنند و به زیاده‌روی و افراط بگرایند…»

38- میزان آزادی در فرزندان: لازم است پدر و مادر به تناسب تکامل کودک، به او آزادی بدهند و او را به اختیار خودش بگذارند تا در ضمن بازی کردن و دویدن، حس ابتکار و عشق و استقلال فطری را در خود احیاء کند و با اعتماد به نفس بار آید؛ ولی کمال مراقبت را معمول دارند که آزادی از حد لازم تجاوز نکند و طفل از قدرت خود سوءاستفاده ننماید.

بعضی از پدران و مادران به علت شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت تربیت، یا به علت محبت‌های بی‌مورد، چندی به کودک آزادی بی‌حساب می‌دهند و او را در تمام رفتار و گفتارش به حال خود می‌گذارند؛ اما طولی نمی‌کشد که کودک بزرگ می‌شود در حالی که از وظایف زندگی کم‌ترین اطلاعی ندارد. در آن موقع پدر و مادر دائماً وی را به تکالیفش متوجه می‌نمایند، ولی نتیجه‌ی مطلوب نمی‌گیرند.

بعضی از پدران و مادران نیز کودک را به قدر کافی آزاد نمی‌گذارند و به او فرصت ابتکار و فعالیت‌های شخصی نمی‌دهند، همواره مزاحم فرزند خود هستند و بی‌جهت در تمام کارهای کودکانه‌ی او مداخله می‌کنند که مطمئناً هر دو در اشتباهند و نتیجه‌ی مثبتی نخواهند گرفت.

39- آموزش واجبات دینی: تربیت فرزند و آموزش واجبات از وظایف والدین است و کسانی که به این امر توجه ندارند مورد نکوهش ائمه (ع) قرار گرفته شده‌اند.

در حدیثی آمده است که رسول اکرم (ص) به بعضی از کودکان نظر افکندند و فرمودند: وای بر فرزندان آخر الزمان از روش ناپسند پدرانشان. عرض شد: یا رسول‌الله! از پدران مشرک؟ فرمود: نه، از پدران مسلمان که به فرزندان خود، هیچ‌یک از فرائض دینی را نمی‌آموزند. به ناچیزی از امور مادی درباره آنان قانع هستند. من از این مردم بری و بیزارم….

40- آموزش قرآن: به فرزند خود قرآن بیاموزید.

خواندن قرآن در منازل سبب اعلای کلمه‌ی حق و نشر حقایق اسلام می‌شود. هر گاه پدری در منزل قرآن بخواند، همسر و فرزندان وی نیز طبعاً در این عمل از وی پیروی نموده و به خواندن قرآن تشویق می‌گردند و مخصوصاً از آنجا که کودکان و نوجوانان از قابلیت و استعداد بیشتری برای حفظ و دانش‌طلبی برخوردارند، به راحتی می‌توانند قرآن را حفظ کرده و برای همیشه به یاد بسپارند.

از حضرت علی (ع) نقل شده است که می‌فرمایند: «قلب کودکان خردسال همچون زمین خالی است که هر چه در آن اندازند، می‌پذیرند.»

همچنین از پیامبر اکرم (ص) روایت شده است که می‌فرمایند:

العلم فی‌الصغر کالنقش فی الحجر؛

علم در کوچکی مانند حکاکی روی سنگ است.

پس در محیط قرآنی بودن، انس با قرآن، شنیدن قرائت قرآن و عمل کردن به دستورات آن تأثیر بسزایی در زندگی دارد و کودکی که در محیط قرآنی تربیت شده باشد، از همان کودکی اکثر معارف را یاد گرفته و هرگز فراموش نمی‌کند.

چهل نکته مهم تربیتی(قسمت چهارم)

منبع : کتاب ریحانه بهشتی

تلخیص : www.niniasal.com

کد مطلب : f-0009

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نام پیوند *
ایمیل *
وبلاگ